مقدمه :

در جهان حاضر مرسوم است، مولفه هاي قدرت ملي يک کشور را مرکب از چهار قدرت علمي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي و نظامي  مي دانند. اگرچه امروزه نسبت به اينکه کداميک از اين قدرتهاي چهارگانه حرف اول را مي زند بحثهاي مختلفي وجود دارد، اما بدون شک اين چهار قدرت با هم ارتباط تنگاتنگ داشته و هر يک بر ديگري تأثير (مستقيم يا غير مستقيم) خواهد داشت. علوم و تکنولوژي هسته اي از جمله مواردي است که در حال حاضر به صورت يک عامل مهم و تعيين کننده در هر يک از چهار مورد مذکور نقش ايفا مي نمايد.

امروزه ديگر مرزهاي جغرافيايي وگستره يك كشور عامل برتري بر ديگر كشورها نيست بلكه داشتن علوم كاربردي وحياتي نقش مهمي را بر عهده دارد. كشور كوچكي (از لحاظ گستردگي وجمعيت) مانند ژاپن با پيشرفت در علوم مختلف جزو 8كشور صنعتي جهان قرار مي گيرد حال آنكه كشور بزرگي مثل هند با جمعيت ميلياردي در فقر بسر مي برد.

پس با جهاني با اين رويكرد ما هم ناگزير از تلاش براي كسب علوم( روز ) مختلف هستيم، مانند:

1 ـ بيوتكنولوژي

2ـ نانوتكنولوژي

3ـ سلولهاي بنيادي

4 ـ انرژي هسته اي و... 

مانند هر نوع جديدي از انرژي كه به خدمت انسان در مي آيد انرژي هسته اي نيز در ابتدا با مقاومت عده اي روبرو شد مثلاً در ابتدا مردم در برابر استفاده از زغال سنگ ، نيروي بخار آب و انرژي برق بدليل غير طبيعي بودن آنها مقاومت نشان مي دادند.

نيروي هسته اي نيز اكنون در برابر چنين مقاومتي قرار گرفته است و بي شك استفاده از هم جوشي يا گداخت هسته اي با مقاومت مردم روبرو خواهد شد.

هزينه سرمايه اي بدليل قوانين دائماًً در حال تغيير كه موجب تاخير بيشتر در ساخت اين واحدها مي شود به سرعت بالا رفته است. خطرهاي استفاده از قدرت هسته اي كه توسط برخي از كشورها  بيان مي شود تا حدي از تخريبي كه از استفاده از بمب اتمي مشاهده شد منشاٴ مي گيرد.

امروزه تأثيرتکنولوژي هسته اي درگسترش دانش بشري، تسلط بر طبيعت، تأمين رفاه و پيشرفت زندگي بشر غير قابل ترديد است و بدون شک کشورهاي مختلف نيز هر يک برحسب توان خود به اين تکنولوژي روي آورده اند و هرکشوري براساس مقتضيات زماني و مکاني، استراتژي و تاکتيک خاصي را براي خود برمي گزيند.

همة تكنولوژي ها داراي دورة عمر مشخصي هستند كه رشد آنها بر حسب زما ن اغلب از يك مدل عمومي تبعيت مي كند.   يک فن آوري، زماني متولد مي شود، سپس دورة رشد خود را طي مي كند ، به دورة بلوغ قدم مي گذارد و پس از عبور از اين مرحله ، به كهولت و نهايتأ مرگ خود مي رسد .

   اين روند در مورد همه تكنولوژي ها کم و بيش يکی است.

بايد سرمايه گذاري قابل توجهي در موردتحقيق و توسعه R&D) ) در دورة طفوليت هر فن آوري صورت گيرد، بايد توجه داشت كه بازدهي اقتصادي در اين مرحله صفر است.

    در مرحلة رشد كه محصول يا تكنولوژي تكوين يافته است، سرمايه گذاري تحقيقاتي از تحقيقات در مورد محصول به تحقيقات در پروسه توليد منتقل مي شود.

   مرحله سوم يعني دورة بلوغ، دورة بازدهي اقتصادي تكنولوژي است اگر تكنولوژي به مرحله بلوغ رسيده باشد ، توليدگنندگان جديد به سختي مي توانند وارد رقابت جدي با آن شوند و بازار قابل توجهي بدست آورند. رقابت فقط در دو مرحله طفوليت و رشد امكا ن پذير است.

نكته مهمي كه بايد بدان توجه كرد اين است كه اگر كشوري فقط بر يك تكنولوژي كه دورة بلوغ خود را طي ميكند تكيه نمايد ، با رسيدن آن فن آوري به دورة كهولت، مرگ آن سازمان هم حتمي است.  لذا فقط سازمان ها و مؤسساتي موفق هستند كه هميشه چندين تكنولوژي را در مراحل مختلف دورة عمر در اختيار داشته باشند.

تكنولوژي هاي توليد برق با استفاده ازسوختهاي فسيلي هم اكنون در دورة بلوغ خود هستند.

 لكن با توجه به محدوديت منابع فسيلي، افزايش جمعيت ،و رشد مصرف انرژي و نيز با توجه به مشكلات زيست محيطي، كاربرد انرژيهاي پاك در آينده غير قابل اجتناب است.

    بشر به مرحله اي خواهد رسيد كه در استفاده از انرژيهاي فسيلي دچار محدود يت خواهد شد .

هر چند در حال حاضر استفاده گسترده از انرژي هاي تجديدپذير اقتصادي نيست و اين تكنولوژي هنوز به مرحلة بلوغ خود نرسيده است آيا سرمايه گذاري روي انرژي هاي نو مقرون به صرفه است؟اگر در مراحل طفوليت و رشد تكنولوژي انرژي هاي نو ، سرمايه گذاري تحقيقاتي انجام نشود ، در مرحلة بلوغ امكان رقابت با جهان صنعتي وجود نخواهد داشت ،اما در مرحلة فعلي ، رقابت كردن هم ممكن و هم مفيد است.

ادامه دارد ...

كشور آمريكا در يك نگاه